Czy regularne stosowanie preparatów wielowitaminowych ma sens?

David A. Bender – Daily doses of multivitamin tablets. Regular consumption will probably do you no good, with a few exceptions BMJ 2002;325:173
Artykuł redakcyjny BMJ omawia stosowanie preparatów wielowitaminowych. Ocenia się, że w krajach rozwiniętych preparaty witaminowe przyjmuje około 20-30% osób.

O ile zasadność takiego postępowania w przypadku niedoborów witaminowych jest oczywista, to wskazania do suplementacji u osób bez tych niedoborów są w większości kontrowersyjne. Przykładowo, wyniki badań epidemiologicznych wskazują, że wysokie spożycie pokarmów zawierających beta-karoten chroni przed rakiem płuc, prostaty, a prawdopodobnie również innymi nowotworami złośliwymi. Z kolei, w badaniach interwencyjnych na grupie palaczy tytoniu i pracowników eksponowanych na działanie azbestu, zaobserwowano większą zapadalność na raka płuc u osób stosujących suplementację beta-karotenu niż u przyjmujących placebo.

Z podobną ostrożnością należy traktować dane o roli witaminy C zawartej w pokarmach w profilaktyce nowotworów. Trudno ustalić, czy za działanie ochronne nie odpowiadają w tym przypadku inne związki chemiczne zawarte w tych samych pokarmach. Nie udowodniono ochronnego wpływu dużych dawek witaminy C przeciwko przeziębieniom. Wykazano, że że wysoki poziom witaminy E w surowicy zmniejsza ryzyko naczyniowo-sercowe, nie udowodniono natomiast korzyści z suplementacji tej substancji. Podawanie witaminy D spowalnia utratę masy kostnej postępującą z wiekiem, chroni przed osteoporozą i osteomalacją, chociaż istnieją poglądy, że większy efekt daje zwiększona ekspozycja na promienie słoneczne. W sposób przekonujący wykazano natomiast, iż podawanie kwasu foliowego kobietom w ciąży zmniejsza ryzyko uszkodzeń cewy nerwowej u płodu.

W podsumowaniu autor stwierdza brak uzasadnienia dla codziennego stosowania preparatów wielowitaminowych przez osoby stosujące pełnowartościową dietę. Wyjątkiem jest suplementacja kwasu foliowego u kobiet w ciąży oraz, prawdopodobnie, witaminy D u osób w starszych.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2002-07-27