Palenie tytoniu a depresja

Lisa C. Dierker i wsp – Smoking and depression: an examination of mechanisms of comorbidity Am J Psychiatry 2002;159:947
Związek palenia tytoniu z zaburzeniami depresyjnymi od dawna opisywany był w licznych pracach. Proponowano przyczynową interpretację tej zależności – zaburzenia nastroju miałyby powstawać na skutek zmian neurochemicznych wywołanych działaniem nikotyny, lub też nikotyna działając w mechanizmie dopaminergicznym stymulująco na mezolimbiczny układ nagrody, zmniejszałaby natężenie objawów depresji, takich jak anhedonia. Oddziaływanie tego rodzaju mogłoby wzmacniać potrzebę palenia tytoniu na poziomie behawioralnym.

Dotychczas nie udało się wykazać prawdziwości żadnej ze wspomnianych koncepcji. Autorzy pracy podjęli próbę zbadania powyższych zależności w kontekście uwarunkowań genetycznych. Stosując ustrukturalizowany wywiad (zmodyfikowana wersja DSM-III-R Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia) przebadano 133 probandów i ich 273 krewnych pierwszego stopnia.

Uzyskane wyniki różnią się w zależności od rodzaju zaburzeń depresyjnych. Wykazano istnienie rodzinnej podatności na zachorowanie na dystymię współwystępującą z uzależnieniem od nikotyny, co może sugerować wspólny czynnik etiologiczny o charakterze dziedzicznym. Zależności takich nie udało się potwierdzić w odniesieniu do innych zaburzeń depresyjnych, w tym dużej depresji według DSM-IV.

Jakkolwiek autorzy podkreślają konieczność przeprowadzenia dodatkowych badań populacyjnych i genetycznych, uzyskane dane wydają się być wystarczającą przesłanką do poszukiwań schematów terapeutycznych uwzględniających zarówno dystymię, jak też współistniejące uzależnienie od nikotyny.

Opracowane na podstawie: American Journal of Psychiatry / 2002-06-18