Czy można zapobiec miażdżycy, czy jedynie odsunąć w czasie jej objawy?

J. W. Deckers – Towards prevention, and not just postponement, of atherosclerotic disease Eur Heart J 2002;23:771
W EHJ ukazał się artykuł redakcyjny, w którym przedstawiono dane epidemiologiczne dotyczące chorób układu krążenia. W czasie ostatnich trzech dekad zmniejszyła się liczba nowych przypadków choroby niedokrwiennej serca (IHD) w większości krajów wysoko rozwiniętych. Kraje te weszły w tak zwaną czwartą fazę epidemii chorób układu krążenia, w której poszczególne osoby i całe społeczeństwa podejmują próby ograniczenia czynników ryzyka miażdżycy.

W rezultacie, udział chorób sercowo-naczyniowych w ogólnej śmiertelności spadł poniżej 50%. Badanie MONICA prowadzone w 37 regionach świata potwierdziło zmniejszenie zapadalności na chorobę wieńcową i śmiertelności z nią związanej, u osób w wieku 35-65 lat.

Pojawiają się jednak opinie, że uzyskano jedynie opóźnienie początku objawów. W odpowiedzi autor cytuje pracę, w której na podstawie danych WHO przeanalizowano przyczyny zgonów starszych osób w latach 1970-1996. Z badanych krajów śmiertelność była najniższa w Japonii, Francji i Kanadzie, natomiast najwyższa na Ukrainie, w Rosji i Czechach. Śmiertelność związana z IHD i udarami zmalała we wszystkich badanych regionach z wyjątkiem Europy Wschodniej, gdzie choroby układu krążenia są nadal przyczyną ponad 50% zgonów.

Autor zastanawia się, w jaki sposób można zniwelować opisane różnice. Cenny jest przykład Finlandii, gdzie rezultaty przyniosły działania profilaktyczne obejmujące całą populację i koncentrujące się na promocji zdrowych nawyków żywieniowych.

Zdaniem autora, zmniejszenie częstości IHD wśród starszych osób w niektórych populacjach sugeruje, że udało się zapobiec procesowi miażdżycowemu, a nie tylko go opóźnić.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / 2002-05-15