Czynniki ryzyka choroby wieńcowej w ujęciu indywidualnym i społecznym

P. Schnohr i wsp – Coronary heart disease risk factors ranked by importance for the individual and community. A 21-year follow-up of 12000 men and women from The Copenhagen City Heart Study Eur Heart J 2002;23:620
Zdefiniowanie czynników ryzyka choroby wieńcowej stało się podstawą profilaktyki pierwotnej i wtórnej tej choroby. Pomimo to, choroba wieńcowa i jej powikłania wciąż są przyczyną wysokiej śmiertelności.

Rodzi się pytanie, czy wszyscy objęci profilaktyką korzystają z niej w równym stopniu. Być może znaczenie czynników ryzyka choroby wieńcowej jest różne u kobiet i u mężczyzn oraz zależy od wieku.

Odpowiedź przynoszą wyniki duńskiego badania obserwacyjnego, z 21-letnim okresem obserwacji, przeprowadzonego na grupie 12077 mężczyzn i kobiet w wieku 30-79 lat. Głównym mierzonym parametrem był wpływ poszczególnych czynników ryzyka choroby wieńcowej na indywidualne zsumowane względne ryzyko i ryzyko populacyjne CHD. W trakcie badania, ostre incydenty wieńcowe stwierdzono u 2180 osób – występowały one znamiennie częściej u osób ze znanymi czynnikami ryzyka choroby wieńcowej.

W ujęciu indywidualnym analiza wpływu poszczególnych czynników ryzyka na względne ryzyko choroby wieńcowej wykazała różnice w zależności od płci. U obu płci, największy wpływ na względne ryzyko CHD miała cukrzyca (odpowiedno OR = 1.69 u mężczyzn i OR = 2.74 u kobiet), natomiast kolejne pod względem znaczenia czynniki u mężczyzn to: nadciśnienie, palenie i mała aktywność fizyczna. Z kolei palenie odgrywało większą rolę u kobiet niż u mężczyzn, przewyższając pod względem ryzyka nadciśnienie.

W skali populacyjnej palenie wiązało się z największym przyrostem ryzyka CHD, zarówno u mężczyzn (22%) jak i kobiet (37%). U mężczyzn, kolejne miejsca zajmowały nadciśnienie i abstynencja, a u kobiet nadciśnienie i hipercholesterolemia.

Rola czynników ryzyka zmieniała się także w zależności od wieku badanych. Wyniki badania wskazują na to, że cele ogólnopopulacyjnych programów profilaktyki i indywidualnej prewencji CHD są różne. Powinny być także dostosowane do płci i wieku osób nimi objętych.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / 2002-05-15