Etiologia fobii

Kenneth S. Kendler, John Myers, Carol A. Prescott – The etiology of phobias. An evaluation of the stress-diathesis model Arch Gen Psychiatry 2002;59:242
Przyjęty model etiologii większości chorób psychicznych zakłada współistnienie czynników genetycznych – podatności na zachorowanie i środowiskowych (inicjujących wystąpienie objawów na poziomie klinicznym). Jego konsekwencją jest założenie istnienia odwrotnie proporcjonalnej zależności pomiędzy stopniem podatności a natężeniem czynnika środowiskowego towarzyszącego pojawieniu się zaburzeń.

Zatem osoba o wysokiej podatności może zachorować nawet po ekspozycji na czynnik stresowy o relatywnie niewielkim nasileniu. Autorzy pracy podjęli próbę weryfikacji tego modelu w odniesieniu do fobii. Badanie obejmujące 7545 bliźniąt oparto o ustrukturalizowane wywiady dotyczące zaburzeń lękowych. Zwracano uwagę na rodzaj lęku fobicznego oraz czynniki wywołujące.

Nie znaleziono istotnej statystycznie zależności pomiędzy natężeniem stresu związanego czasowo z początkiem zaburzeń a ryzykiem wystąpienia fobii u drugiego z bliźniąt. Niezależnie od tego, czy osoba chora nie pamięta rodzaju doznanego urazu (co może świadczyć o jego niewielkim znaczeniu), czy też opisuje traumatyczne wydarzenie związane ze znacznym stresem, ryzyko zachorowania u bliźniaka nie różni się istotnie statystycznie. Prognostyczny pozostaje natomiast poziom neurotyczności oceniany w skali Eysenck’a. Nie jest on jednak wyższy w grupie osób bez jasno określonego stresora, jak przewiduje badany model etiologii fobii.

Uzyskane wyniki podważają tradycyjne przekonanie o dominacji czynników środowiskowych w patogenezie fobii, wskazując na przeważające znaczenie czynników dziedzicznych.

Opracowane na podstawie: Archives of General Psychiatry / 2002-03-26