Zespół przewlekłego zmęczenia – diagnostyka i leczenie

Timothy Craig, Sujani Kakumanu – Chronic fatigue syndrome: evaluation and treatment Am Fam Physician 2002;65:1083
Artykuł zamieszczony w marcowej edycji American Family Physician poświęcony jest kontrowersyjnej jednostce chorobowej – zespołowi przewlekłego zmęczenia. Jest to zaburzenie częste i powodujące znaczne obniżenie komfortu życia. Charakteryzuje się uczuciem stałego zmęczenia i spadkiem aktywności, trwającymi powyżej sześciu miesięcy. Zwykle obserwuje się towarzyszące dolegliwości reumatyczne, objawy alergiczne, powiększenie węzłów chłonnych, bóle mięśniowe, dreszcze, pogorszenie samopoczucia po każdym wysiłku fizycznym oraz zaburzenia procesów poznawczych, pod postacią zaburzeń pamięci i uwagi.

Typowo nie stwierdza się odchyleń w badaniu fizykalnym, a wyniki rutynowych badań dodatkowych pozostają prawidłowe.

Etiologia zespołu jest nieznana, prawdopodobnie wieloczynnikowa, wśród możliwych przyczyn wymienia się infekcje, zwłaszcza wirusowe, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia autonomicznego układu nerwowego, depresję, choroby mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia neuroendokrynologiczne.

Rozpoznanie ustala się po przeprowadzeniu szczegółowej diagnostyki i wykluczeniu innych przyczyn zgłaszanych skarg. Postępowanie medyczne wobec chorych z zespołem przewlekłego zmęczenia powinno być kompleksowe i obejmować ćwiczenia fizyczne, zbilansowaną dietę, higienę snu, stosowanie leków przeciwdepresyjnych, psychoterapię poznawczo-behawioralną oraz leczenie objawowe zaburzeń towarzyszących. Próbuje się także stosować niskie dawki kortykosterydów (z powodu stwierdzanego niewielkiego hypokortyzolizmu), betaadrenolityki, leki alfa adrenergiczne i zwiększoną podaż soli (w przypadkach niedociśnienia).

Efekty są niejednoznaczne. Autorzy wyrażają przekonanie, iż przyszłe badania genetyczne, immunologiczne, farmakologiczne i techniki obrazowania układu nerwowego przyniosą postęp poznaniu i leczeniu zespołu przewlekłego zmęczenia.

Opracowane na podstawie: American Family Physican / 2002-03-15