Czy pacjent ma depresję?

John W. Williams i wsp – Is this patient clinically depressed? JAMA 2002;287:1160.
Zaburzenia depresyjne są problemem dotyczącym znacznego odsetka populacji ogólnej (duża depresja według DSM: 4.8-6.8%, dystymia: 2.1-3.7%). Mimo, że wiążą się z istotnym upośledzeniem codziennego funkcjonowania i zwiększoną śmiertelnością, duża część chorych nie otrzymuje adekwatnego leczenia, między innymi ze względu na brak uznanej i prostej metody diagnozowania tych zaburzeń przez lekarzy ogólnych.

Istnieją dwa podejścia do rozpoznawania depresji. Jednym z nich, zalecanym przez US Preventive Services Task Force, jest wypełnianie przez wszystkich pacjentów podczas rutynowej wizyty kwestionariusza samooceny. Osoby z wynikiem powyżej określonego progu są następnie dokładnie badane pod kątem depresji. Drugie podejście to dokładna diagnostyka tylko w przypadkach podejrzenia depresji na podstawie obrazu klinicznego.

Autorzy pracy dokonali przeglądu opisanych w literaturze kwestionariuszy samooceny, stosowanych ambulatoryjnie do wykrywania i diagnozowania depresji. Badano ich czułość i specyficzność oraz zgodność otrzymanych wyników z uzyskanymi przy użyciu ustrukturalizowanych wywiadów opartych na powszechnie uznanych kryteriach rozpoznawania depresji (najczęściej Structured Clinical Interview dołączony do podręcznika DSM-IV).

Z dostępnych kwestionariuszy (zbadano 11) do najczęściej używanych należą m.in. Beck Depression Inventory oraz Geriatric Depression Scale. Testy okazały się proste w użyciu (czas wykonania 1-5 min.), czułe i specyficzne, nie stwierdzono też istotnych różnic między nimi. Pozytywny wynik badania przesiewowego (mediana badanych kwestionariuszy) był 3.3 raza bardziej prawdopodobny u osoby z depresją niż bez. Z kolei prawdopodobieństwo wyniku negatywnego u osoby z depresją wyniosło 0.19 w porównaniu do osoby bez depresji.

Badane skale i kwestionariusze okazały się skutecznymi narzędziami mogącymi służyć lekarzom ogólnym do wykrywania i diagnozowania zaburzeń depresyjnych. Krótkie szkolenia w tym zakresie poprawiają umiejętności posługiwania się nimi.

Opracowane na podstawie: JAMA / 2002-03-06