Długoterminowa psychofarmakoterapia – wskazania, korzyści i wyzwania

John M. Kane. – Extending indications for long-term pharmacotherapy: opportunities and challenges. Am J Psychiatry 2002;159:1.
Nowoczesna psychofarmakologia ewoluuje od krótkoterminowych, otwartych obserwacji nowych leków lub wskazań, poprzez kontrolowane próby kliniczne w ostrych stanach chorobowych do długoterminowych ocen leczenia utrwalającego i podtrzymującego.

Poza depresją jednobiegunową długoterminowa farmakoterapia jest uznaną metodą leczenia schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej. Jednakże, pomimo lat intensywnych badań, wielu klinicystów obserwując efekty niepożądane leczenia, odnosi się z rezerwą do zalecania i utrzymywania wieloletniej farmakoterapii. Ponadto, przez wielu chorych i ich rodziny długoterminowe przyjmowanie leków błędnie postrzegane jest jako rodzaj uzależnienia.

Postęp w opisie fenomenologicznym i epidemiologicznym zaburzeń psychicznych pozwala lepiej definiować cele i weryfikować wyniki leczenia. W styczniowym wydaniu American Journal of Psychiatry opisano zachęcające wyniki długoterminowego leczenia sertraliną pacjentów z zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi i fluoxetyną w przypadkach bulimia nervosa. Utrzymanie leczenia po ustąpieniu ostrych objawów w znaczący sposób zapobiega nawrotom lub zaostrzeniu zaburzeń. Pomimo ogólnie dobrej tolerancji leczenia, odnotowano dużą liczbę przypadków przerwania terapii z powodów innych niż nawrót choroby czy działania niepożądane.

Przyczyn tego stanu rzeczy, oprócz czynników farmakoekonomicznych, należy upatrywać w niedostatecznej motywacji pacjenta i jego rodziny, której brak z kolei wynikać może z niewystarczająco jasnej informacji przekazanej przez lekarza. Kwestie związane z motywacją pacjenta do długoterminowej farmakoterapii mają szczególna wagę w przypadku leczenia przeciwpsychotycznego. Zaobserwowano, iż pacjenci leczeni klasycznymi neuroleptykami, średnio przez 7 dni w miesiącu nie przyjmują leków, natomiast dla neuroleptyków atypowych wskaźnik ten wynosi jedynie 4 dni.

Podsumowując, konieczne jest opracowanie skuteczniejszych technik informowania i nakłaniania pacjentów do współpracy z lekarzem w procesie terapii.

Opracowane na podstawie: American Journal of Psychiatry / 2002-01-28