Nikotynizm – sposoby postępowania

Nancy A. Rigotti. – Treatment of tobacco use and dependence. NEJM 2002;346:506.
Palenie jest główną przyczyną śmiertelności w USA, odpowiedzialną za ok. 400 000 lub co piąty zgon rocznie. Rzucenie palenia, nawet w wieku > 65 lat, zmniejsza ryzyko chorób i zwiększa oczekiwaną długość życia. Obecnie pali 23.5% dorosłych Amerykanów (mężczyźni – 25.7%, kobiety – 21.5%). 70% spośród nich odwiedza lekarza co najmniej raz do roku.

Lekarze są zgodni co do tego, że postępowanie wobec osoby uzależnionej od nikotyny powinno być wieloetapowe i wielopłaszczyznowe. Kluczową rolę w procesie terapeutycznym odgrywa lekarz, który nie tylko identyfikuje osoby palące, ale również wzbudza motywację do rzucenia nałogu. Wykazano, że powtarzane co najmniej dwukrotnie, kilkuminutowe rozmowy na temat zaprzestania palenia, zwiększają skuteczność terapii. Podkreśla się rolę leczenia niefarmakologicznego, którego przykładem jest terapia behawioralna, zarówno indywidualna jak i grupowa. Ważną uzupełniającą rolę odgrywają takie nośniki informacji jak: broszury, kasety audio-video i programy komputerowe.

Coraz bardziej powszechnymi metodami leczenia nikotynizmu są akupunktura i hipnoza. Wielu pacjentów z nikotynizmem wymaga farmakoterapii. FDA potwierdziła skuteczność w leczeniu uzależnienia od papierosów pięciu produktów: bupropionu (lek przeciwdepresyjny) o przedłużonym uwalnianiu oraz czterech preparatów zawierających nikotynę (w postaci plastra, gumy do żucia, sprayu do nosa i inhalatora). Wszystkie cztery preparaty nikotyny wydają się mieć porównywalną skuteczność, choć plastry i guma są najlepiej tolerowane. Ryzyko działań niepożądanych związanych z terapią jest stosunkowo niskie. Dopuszcza się jednoczesne podawanie różnych postaci preparatów nikotyny oraz ich łączenie z bupropionem. Wzrost masy ciała, którego obawiają się rzucający palenie, jest z reguły niewielki (wynosi średnio od 2.3 do 4.5 kg) i może być okresowo zatrzymany przez stosowanie preparatów zawierających nikotynę.

Opracowane na podstawie: NEJM / 2002-02-14