Komentarz: meta-analiza Antithrombotic Trialists` Collaboration NIE dostarcza przekonujących dowodów

John G.F. Cleland – For Debate. Preventing atherosclerotic events with aspirin. BMJ 2002;324:103.
W komentarzu do pracy przeprowadzonej przez Antithrombotic Trialists` Collaboration John Cleland zwraca uwagę, że liczy się nie tylko ilość zgromadzonych informacji (ponad 100 000 chorych i ponad 250 000 „pacjento-lat” obserwacji), ale również ich jakość.

Ocena tej ostatniej wskazuje, że wnioski płynące z meta-analizy trudno uznać za ostateczne. Po pierwsze, wybór punktu końcowego ma charakter arbitralny i jest nieco „podejrzany,” bowiem leki przecipłytkowe wydają się bardziej skutecznie zmniejszać częstość występowania incydentów niezakończonych zgonem niż samych zgonów. Żadne z dużych badań długoterminowych po zawale serca nie przyniosło dowodów na to, że aspiryna zmniejsza śmiertelność. Aspiryna zwiększała nawet ryzyko nagłego zgonu we wszystkich długoterminowych badaniach poświęconych zawałom serca, w których dane takie przytaczano.

Brak skuteczności w zmniejszaniu śmiertelności, pomimo ograniczenia incydentów niezakończonych zgonem, może sugerować, że aspiryna raczej „maskuje” niż zapobiega incydentom naczyniowym , prowadząc do „kosmetycznego” zmniejszenia częstości ich występowania i wzrostu liczby nagłych zgonów.

Cleland zwraca również uwagę na niekorzystną interakcję pomiędzy aspiryną a inhibitorami ACE i możliwe szkodliwe działanie w niewydolności serca. Aspiryna nie jest również, wbrew pozorom, tania. W pierwotnej prewencji zapobiegnięcie jednemu incydentowi przy pomocy aspiryny może kosztować ponad 80 000 funtów, a w prewencji wtórnej ponad 3000 funtów (przy założeniu, że aspiryna jest tak skuteczna, jak sugerują wyniki meta-analiz, co może nie być prawdą).

Zdaniem autora, zbyt wielki nacisk na stosowanie aspiryny może odbyć się kosztem leków o udowodnionej skuteczności w prewencji wtórnej: ACE-inhibitorów, beta-blokerów i statyn

Opracowane na podstawie: BMJ / 2002-01-12