Diabetologia, sierpień 2014

W sierpniu na szczególną uwagę zasługują następujące doniesienia:

  1. Piran R., Lee S-H., Charbono A. i wsp.: „Pharmacological induction of pancreatic islet cel transdifferentiation: relevance to type 1 diabetes”, Cell Death and Disease, 2014, 5, e1357.
  2. Giantti E.J., Dupuis P., Hoermann R. i wsp.: „Effect of testosterone treatment on glucose metabolism in men with type 2 diabetes: a randomized controlled trial”, Diabtes Care, 2014, 37, 2098-2107.
  3. Sollid S.T., Hutchinson M.Y.S., Fuskevag O.M. i wsp.: „No effect of high-dose vitamin D supplementation on glycemic status or cardiovascular risk factors in subjects with prediabetes”, Diabetes Care, 2014, 37, 2123-2131.
  4. Ahren B., Johnson S.L., Stewart M. i wsp.: „HARMONY 3: 104-week randomized, double-blind, placebo-and active – controlled trial assessing the efficacy and safety of albiglutide compared with placebo, sitagliptin and glimepiride in patients with type 2 diabetes taking metformin”, Diabetes Care, 2014, 37, 2141-2148.
  5. Nauck M., Weinstock R.S., Umierrez G.E.: „Efficacy and safety of dulaglutide versus sitaghliptin after 52 weeks in type 2 diabetes in a randomized controlled trial (AWARD-5)”, Diabtetes Care, 2014, 37, 2149-2158.
  6. Wysham C., Blevins T., Arakaki R. i wsp.: „Efficacy and safety of dulaglutide added onto pioglitazone and metformin versus exenatide in type 2 diabetes in a randomized controlled trial (AWARD-1)”, Diabetes Care, 2014, 37, 21549-2167.
  7. Umpoerrez G., Povedano S.T., Manghi F.P.: „Efficacy and safety of dulaglutide monotherapy versus metformin in type 2 diabetes in randomized controlled trial (AWARD-3)”, Diabetes Care, 2014, 37, 2168-2176.
  8. Welsh P., Woodward M., Hillis G.S. i wsp.: „Do cardiac biomarkers NT-proBNP and hsTnT predict microvascular events in patients with type 2 diabetes? Results from the ADVANCE Trial”, Diabetes Care, 2014, 37, 2202-2210.
  9. Hirakawa Y., Arima H., Zoungas S.: „Impact of visit-to-visit glycemic variability on the risk of macrovascular and microvascular events and all-cause mortality in type 2 diabetes: The ADVANCE Trial”, Diabetes Care, 2014, 37, 2359-2365.

Ad.1. W cukrzycy typu 1 (DMI) czynnikiem patogenetycznym jest apoptoza komórek β. Jest ona wynikiem specyficznego procesu autoimmunologicznego skierowanego na komórki β. W jego konsekwencji dochodzi do niszczenia komórek β, a tym samum również do niedoboru insuliny.

Niezwykle pożądane byłoby znalezienie sposobu doprowadzenia do neogenezy komórek β. Potencjalnie istnieją dwa sposoby doprowadzenia do neogenezy komórek β, a mianowicie pobudzenie macierzystych (progenitowych) komórek β z przewodów trzusykowych, choć badania nad tym sposobem zakończyły się niepowodzeniem, oraz 2. pobudzenie alloksanem tworzenia komórek β drogą transdiferencjacji komórek α. W modelu tym podwiązano przewód trzustkowy. Ilość powstałych nowych komórek β wystarczała do poprawy glikemii. Podwiązanie przewodu trzustkowego wymaga jednak przeprowadzenia bardzo dużego zabiegu chirurgicznego.

Autorzy Piran R., Lee S-H., Charbono A. i wsp. w pracy pt.: „Pharmacological induction of pancreatic islet cel transdifferentiation: relevance to type 1 diabetes” opublikwoanej w Cell Death and Disease, 2014, 5, e1357 postanowili przeprowadzić transdiferencjację komórek α do komórek β pobudzając ten proces białkiem ceruleiną. Białko to zostało wykryte w 1967 roku przez austriackich i włoskich naukowców. Ceruleina jest dziesięcioaminokwasowym  digopeptydem, który stymuluje skurcz mięśni oraz nasila trawienie. Działanie jej jest podobne do działania cholecystokininy, zwiększa jednak ryzyko rozwoju zapalenia trzustki.

Autorzy wykazali, że możliwa jest transdiferencjacja komórek α do komórek β trzustki po stymulacji ceruleiną.

Wykazanie przez autorów możliwości transdiferencjacji komórek wysepek trzustkowych u gryzoni i u chorych na cukrzycę typu 1 oraz możliwości pobudzania tego procesu poprzez digopeptyd ceruleinę może mieć w przyszłości ogromne znaczenie w terapii regeneracyjnej komórek β u chorych na cukrzycę.

Ad. 2. W badaniach obserwacyjnych wykazano, że 30-50% mężczyzn chorych na cukrzycę typu 2 ma obniżony poziom testosteronu w stosunku do osób zdrowych. Zjawisko to jest niezależne od wieku badanych i otyłości. W licznych badaniach wykazano, że stosowaniu testosteronu towarzyszy zmniejszenie insulinooporności. Wydaje się, że testosteron hamuje różnicowanie się adipocytów. Stosowanie terapii  antytestosteronowej u chorych z rakiem prostaty prowadzi do narastania insulinooporności. Ponadto stosowaniu testosteronu towarzyszy redukcja tłuszczowej masy ciała oraz wzrost beztłuszczowej masy ciała. Przedstawiono również badania, w których dowiedziono, iż niskiemu poziomowi testosteronu towarzyszy częściej dysglikemia i otyłość.

Autorzy Giantti E.J., Dupuis P., Hoermann R. i wsp. w doniesieniu: „Effect of testosterone treatment on glucose metabolism in men with type 2 diabetes: a randomized controlled trial” (Diabtes Care, 2014, 37, 2098-2107) za cel postawili sobie zbadanie, czy stosowanie testosteronu łączy się z poprawą metabolizmu glukozy u mężczyzn chorych na cukrzycę typu 2 i z obniżonym poziomem testosteronu.

Chcąc uzyskać odpowiedź na powyższe pytanie autorzy przeprowadzili randomizowane, podwójnie ślepe, równoległe, kontrolowane placebo badanie u 88 chorych na DM2, w wieku 35-70 lat z HbA1c < 8,5%, oraz z całkowitym poziomem testosteronu ≤ 12,0 mmol/l. Badanych podzielono na dwie grup. 45 osób otrzymywało testosteron przez 40 tygodni domięśniowo, zaś 43 osoby otrzymywały placebo.

Po zakończeniu obserwacji autorzy doszli do wniosku, ze testosteron nie spowodował obniżenia insulinooporności oraz nie wpłynął na poprawę kontroli glikemii. U leczonych testosteronem doszło natomiast do istotnego zmniejszenie tłuszczowej masy ciała (p<0,001) i do wzrostu beztłuszczowej masy ciała (p<0,001). Autorzy wykazali także, że testosteron redukował jedynie podskórną tkankę tłuszczową, nie wpływając jednak na zmniejszenie ilości tkanki tłuszczowej trzewnej. Reasumując, testosteron nie wpływa na metabolizm glukozy i zmniejszenie ilości tłuszczu trzewnego u mężczyzn z dobrze kontrolowaną cukrzycą typu 2 i obniżonym poziomem testosteronu.

Ad. 3. W szybkim tempie wzrasta ilość przypadków zachorowania na cukrzycę. Cukrzycy typu 2 towarzyszy nie tylko otyłość, ale również nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe i choroby układu sercowo-naczyniowego. Stadiami przedcukrzycowymi są zaburzenia tolerancji glukozy i nieprawidłowa glikemia na czczo. W stadiach tych zmiana stylu życia oraz stosowanie leków może zapobiec progresji do cukrzycy typu 2. Również leczenie bariatryczne zmniejsza ryzyko progresji do cukrzycy. Jedną z opcji terapeutycznych  na tym etapie jest również suplementacja witaminy D.

Główną rolą witaminy D jest udział w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej. Receptory dla witaminy D znaleziono w wielu pozaszkieletowych tkankach. Wykazano również, że niski poziom witaminy D wiąże się ze wzrostem poziomu glukozy we krwi, z narastaniem insulinooporności, wzrostem BMI i ciśnienia tętniczego oraz z narastaniem zaburzeń lipidowych.

Autorzy Sollid S.T., Hutchinson M.Y.S., Fuskevag O.M. i wsp. w artykule: „No effect of high-dose vitamin D supplementation on glycemic status or cardiovascular risk factors in subjects with prediabetes” (Diabetes Care, 2014, 37, 2123-2131) analizowali, czy niskiemu stężeniu witaminy D towarzyszy wzrost insulinooporności oraz pojawienie się innych czynników ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego.

Autorzy badaniem objęli 511 chorych w stadium przedcukrzycowym i stosowali u nich 20000 IU/tydzień witaminy D bądź placebo.

Najważniejsze wyniki badań przedstawiam w tabeli.

 

Wyjściowe stężenie 25/OH/D nmol/l

Wzrost stężenia 25/OH/D w nmol/l po roku leczenia

Grupa badana

59,5

+ 45,8

Grupa otrzymująca placebo

61,1

+ 3,4

Po dopasowaniu nie stwierdzono różnic pomiędzy badanymi grupami w metabolizmie glukozy, wydzielaniu insuliny, wrażliwości na insulinę, w ciśnieniu tętniczym i CRP po roku leczenia.

W grupie leczonych witaminą D stwierdzono znamienne obniżenie całkowitego cholesterolu i LDL – cholesterolu, ale jednocześnie stwierdzono obniżenie poziomu HDL-cholesterolu. Ostatecznie stosunek całkowitego cholesterolu do cholesterolu HDL nie uległ zmianie.

Autorzy wnioskują, że suplementacja witaminy D nie wpływa na poprawę glikemii, ciśnienia tętniczego i zaburzeń lipidowych  u chorych z prediabetes.

Ad. 4. Leczenie cukrzycy typu 2 dzięki dostępności nowych leków stwarza coraz to nowe możliwości. Pomimo to jednak wielu chorych nadal pozostaje niedostatecznie wyrównanych metabolicznie. Wśród nowych dostępnych na rynku leków wymienić należy blokery DPP-4 i agonistów GLP-1. Leki te są w standardach postępowania terapeutycznego kwalifikowane jako leki drugiego rzutu (przy nieefektywności terapii metforminą).

W ostatnim numerze Diabetes Care przedstawiono 4 prace dotyczące stosowania długodziałających agonistów GLP-1. Omówię je po kolei.

Albiglutyd jest nowym, stosowanym raz w tygodniu, agonistą GLP-1. W badaniach nad tym lekiem wykazano, że obniża on HbA1c o 0,87%. Powoduje jednocześnie stosunkowo mało powikłań ze strony przewodu pokarmowego.

Autorzy Ahren B., Johnson S.L., Stewart M. i wsp. w pracy: „HARMONY 3: 104-week randomized, double-blind, placebo-and active – controlled trial assessing the efficacy and safety of albiglutide compared with placebo, sitagliptin and glimepiride in patients with type 2 diabetes taking metformin”, która ukazała sięw  Diabetes Care, 2014, 37, 2141-2148 za cel postawili sobie porównanie bezpieczeństwa albiglutydu stosowanego raz w tygodniu z podawanymi codziennie sitagliptyną, glimepirydem bądź placebo.

Do badania włączono chorych z cykrzycą typu 2 otrzymujących metforminę (źle wyrównanych metabolicznie). Do metforminy dołączono albiglutyd 30 mg, sitagliptynę 100mg lub glimepiryd 2mg, bądź placebo.

Pierwszorzędnym punktem końcowym było obniżenie HbA1c. Wtórnym punktem końcowym z kolei buła zmiana glikemii na czczo, zmiana masy ciała oraz % udział chorych wymagających pomocy z powodu incydentów hipoglikemii.

Badaniem objęto 302 chorych leczonych albiglutydem, 307 leczonych glimepirydem, 302 leczonych sitagliptyną oraz 101 osób z grupy kontrolnej. Badanych obserwowano przez 104 tygodnie. Najważniejsze wyniki prezentuje tabela.

Spadek HbA1c w stosunku do placebo (%)

Spadek FPG w stosunku do placebo (mg/dl)

Spadek masy ciała w stosunku do placebo (kg)

% chorych wymagających interwencji z uwagi na incydent hiperglikemii

Grupa stosująca albiglutyd

– 0,9

 – 27

– 1,21

25,8

Grupa stosująca sitagliptynę

– 0,4

– 16

– 1,00

36,4

Grupa stosująca glimepiryd

– 0,3

– 12

+1,17

32,7

Grupa placebo

0

0

– 1,0

59,2

Po przeprowadzeniu badania autorzy doszli do wniosku, że dodanie albiglutydu do metforminy  jest dobrze tolerowane. Albiglutyd powodował istotnie większą redukcję HbA1c w stosunku do sitagliptyny i glimepirydu. Lek ten charakteryzuje się również większym wpływem na redukcję masy ciała w stosunku do glimepirydu.

Ad. 5. W kolejnym doniesieniu „Efficacy and safety of dulaglutide versus sitagliptin after 52 weeks in type 2 diabetes in a randomized controlled trial (AWARD-5)” autorzy Nauck M., Weinstock R.S., Umpierrez G.E. (Diabtetes Care, 2014, 37, 2149-2158) porównywali dwa leki: dulaglutyd (nowy agonista receptora GLP-1) i sitagliptynę stosowane u chorych na cukrzycę typu 2 nieskutecznie leczonych metforminą.

Pierwszorzędnym punktem końcowym było porównanie zmian jakie uzyskano po podaniu raz w tygodniu dulaglutydu w dawce 1,5 mg lub 0,75 mg z sitagliptyną podaną w dawce 100mg/dzień i z placebo.

Badanych obserwowano przez okres 52 tygodni.

 

Zmiana HbA1c (%)

Zmiana masy ciała (kg)

Ilość chorych

z HbA1c < 7%

z HbA1c < 6,5%

Dulaglutyd 1,5mg

– 1,10± 0,06

– 3,03± 0,22

58

42

Dulaglutyd 0,75 mg

– 0,87± 0,06

– 2,60± 0,23

49

29

Sitagliptyn 100mg

– 0,39± 0,06

– 1,53± 0,22

33

19

n (Dulaglutyd vs Sitagliptyn)

p<0,001

p<0,001

Na podstawie przeprowadzonych badań autorzy doszli do wniosku, że dulaglutyd w obu dawkach jest lekiem efektywniejszym, dobrze tolerowanym i o bezpiecznym profilu w stosunku do sitagliptyny.

Ad. 6. W następnej pracy dotyczącej nowych leków długodziałających z grupy agonistów GLP-1 pt.: Efficacy and safety of dulaglutide added onto pioglitazone and metformin versus exenatide in type 2 diabetes in a randomized controlled trial (AWARD-1)” autorzy Wysham C., Blevins T., Arakaki R. i wsp. (Diabetes Care, 2014, 37, 21549-2167) przeprowadzili, w analizie równoległej, porównanie efektywności dulaglutydu podawanego w dawce 1,5 mg i 0,75 mg/tydzień z eksenatydem podawanym w dawce 10 µg/dzień i z grupą kontrolną. Badanie prowadzono u chorych z typem 2 cukrzycy nieefektywnie leczonych metforminą lub pioglitazonem.

Do grupy dulaglutydu w dawce 1,5 mg włączono 279 chorych, w dawce 0,75 mg 290 osób, do grupy leczonych eksenatydem 276 chorych, zaś do grupy placebo 141 osób.

Najważniejsze wyniki przedstawia poniższa tabela.

Zmiana HbA1c (%) po 52 tygodniach

Ilość chorych (%)

z HbA1c < 7%

z HbA1c < 6,5%

Dulaglutyd 1,5mg

– 1,30

78

63

Dulaglutyd 0,75 mg

– 1,07

66

53

Eksenatyd

– 0,99

52

38

Placebo

– 0,46

43

24

U chorych leczonych dulaglutydem nie stwierdzono ciężkich incydentów hipoglikemii. Wśród objawów jakie towarzyszyły stosowaniu dulaglutydu wymienić należy nudności, wymioty i biegunki. Nasilenie dolegliwości było jednak łagodne lub umiarkowane i przejściowe.

Na podstawie analiz autorzy sugerują, ze dulaglutyd jest lekiem efektywniejszym niż eksenatyd lub placebo w odniesieniu do wyrównania glikemii, zaś jego profil bezpieczeństwa jest dobry.

Ad.7. W innej pracy z kolei naukowcy Umierrez G., Povedano S.T., Manghi F.P.: („Efficacy and safety of dulaglutide monotherapy versus metformin in type 2 diabetes in randomized controlled trial (AWARD-3)”, Diabetes Care, 2014, 37, 2168-2176) badali jak zmienia się profil HbA1c u chorych na cukrzycę typu 2 leczonych nieskutecznie metforminą po zastosowaniu u nich dulaglutydu.

Autorzy przeprowadzili 52 tygodniowe, podwójnie ślepe, randomizowane badanie, do którego włączyli 807 chorych na cukrzycę typu 2, wśród których 269 chorych w leczeniu otrzymywało dulaglutyd w dawce 1,5mg/tydzień, 270 otrzymywało dulaglutyd w dawce 0,75mg/tydzień, zaś pozostałych 268 metforminę w dawce > 1500 mg/dzień. Badanie ukończyło 220 leczonych duluglutydem w dawce 1,5mg, 218 leczonych dulaglutydem w dawce 0,75mg, oraz 213 leczonych metforminą.

Poniższa tabela przedstawia najważniejsze wyniki.

Zmiana HbA1c po 26 tygodniach (%)

Zmiana HbA1c po 52 tygodniach (%)

% chorych z HbA1c <7% po 26 tygodniach

% chorych z HbA1c < 7% po 52 tygodniach

% chorych z HbA1c

< 6,5% po 26 tygodniach

% chorych z HbA1c

 < 6,5% po 52 tygodniach

Dulaglutyd 1,5mg

– 0,78

– 0,70

62

62

46

44

Dulaglutyd 0,75mg

– 0,71

– 0,55

63

56

40

39

Metformina

– 0,56

– 0,51

54

50

30

35

Znamienność statystyczna

Dulaglutyd 1,5mg

metformina

p<0,025

p<0,025

p<0,05

p<0,05

p<0,05

p<0,05

Autorzy nie wykazali obecności ciężkich incydentów hipoglikemii. W porównaniu do stosowania metforminy spadek masy ciała po zastosowaniu dulaglutydu w dawce 1,5mg był taki sam. Z kolei po zastosowaniu dulaglutydu w dawce 0,75mg nieco niższy. Najczęstszymi objawami ubocznymi zgłaszanymi przez badanych były: nudności, biegunki i wymioty. Częstość tych incydentów była podobna po dulaglutydzie i po metforminie.

Autorzy wnioskują zatem, że dulaglutyd stosowany w monoterapii skuteczniej aniżeli metformina obniża glikemię i jest dobrze tolerowanych przez chorych na cukrzycę typu 2.

Ad.8. Wykonując oznaczenie stężeń czynnika natriuretycznego typu B, N-końcowego fragmentu czynnika natriuretycznego typu B lub (NT-pro BN) troponiny) i wyciągając z niego odpowiednie wnioski stwarzamy możliwość określenia ryzyka wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego w wielu przypadkach. W przeprowadzonym badaniu ADVANCE, w którym dążono za równo do wyrównania ciśnienia tętniczego krwi, jak również do wyrównania glikemii u chorych na cukrzycę typu 2 stwierdzono, że określenie poziomu NT-pro BNP i hsTnT pozwala określić ryzyko wystąpienia powikłań sercowo – naczyniowych u tych chorych.

Istnieją powiązania pomiędzy występowaniem u chorych z cukrzycą typu 2 powikłań mikronaczyniowych z ryzykiem wystąpienia powikłań makronaczyniowych. Zmiany w drobnych naczyniach myokardium są przyczyną zwiększonej śmiertelności u chorych na cukrzycę typu 2. W badaniach przekrojowych przeprowadzonych u chorych na cukrzycę typu 2 wskazano na możliwość istnienia związku pomiędzy biomarkerami sercowymi, czynnością serca, a chorobą małych naczyń. Wreszcie w prospektywnym badaniu ADVANCE dowiedziono, że obecność przyśpieszonej akcji serca (potencjalny wczesny marker przewodnienia) jest ściśle skorelowana z ryzykiem rozwoju nefropatii i retinopatii. Z kolei w badaniu ZODIAC-33 ustalono, że podwyższony poziom copeptyny zwiększa ryzyko wystąpienia albuminurii. Znalezienie powiązań między czynnością serca a powikłaniami mikronaczyniowymi jest niezwykle istotne.

Autorzy Welsh P., Woodward M., Hillis G.S. i wsp. w pracy pt.: „Do cardiac biomarkers NT-proBNP and hsTnT predict microvascular events in patients with type 2 diabetes? Results from the ADVANCE Trial” opublikowanej w Diabetes Care, 2014, 37, 2202-2210 badali związek między biomarkerami stresu sercowego, a incydentami rozwoju mikroalbuminurii u chorych z cukrzycą typu 2 oraz  określili jakie są możliwości zastosowania biomarkerów sercowych w przewidywaniu rozwoju powikłań mikronaczyniowych. Wśród biomarkerów sercowych autorzy wykonali oznaczenie NT-pro BNP oraz hsTnT.

Autorzy do badania włączyli chorych z cukrzycą typu 2 spośród których 439 miało powikłania mikronaczyniowe (nowo rozpoznane lub pogorszenie nefropatii lub retinopatii) zaś 2946 chorych nie było dotkniętych powikłaniami mikronacyzniowymi. Chorzy byli uczestnikami badania ADVANCE.

Najciekawsze wyniku prezentuje tabela.

Wzrost ryzyka wystąpienia powikłań mikronaczyniowych po wzroście stężenia danych biomarkerów o 1 SD.

Powikłania mikronaczyniowe

Nowa lub pogorszona nefropatia

Nowa lub pogorszona retinopatia

N=3385, n=439

N-3363, n=283

N=3261, n=183

hsTnT(1SD=1,05)Model 1

Model 2

Model 3

1,67, p<0,001

1,40, p<0,001

1,30, p<0,001

1,81, p<0,001

1,44, p<0,001

1,31, p<0,001

1,48, p<0,001

1,32, p<0,005

1,24, p<0,026

NT pro BNP (1SD=1,58)Model 1

Model 2

Model 3

1,63, p<0,001

1,49, p<0,001

1,31, p<0,001

1,96, p<0,001

1,52, p<0,001

1,40, p<0,001

1,30, p<0,0044

1,34, p<0,002

1,26, p<0,012

N – całkowita ilość badanych, n= ilość przypadków z powikłaniami mikronaczyniowymi

Model 1 – dopasowane do wieku i płci,

Model 2 – dopasowane dodatkowo do kraju, czasu trwania cukrzycy, palenia i ciśnienia tętniczego,

Model 3 – dopasowane dodatkowo do innych biomarkerów

Autorzy sugerują w podsumowaniu, że oznaczenie wymienionych biomarkerów (hsTnT i NT proBNP) daje dodatkowe informacje na temat ryzyka rozwoju powikłań mikronaczyniowych, szczególnie nefropatii.

Ad. 9. W 1995 roku na cukrzycę na świecie chorowało okołow 152 mln osób. Przewiduje się, że do 2030 roku chorobą tą dotkniętych będzie 552 mln obywateli całego świata.

W leczeniu cukrzycy istotne znaczenie ma określenie HbA1c oraz stężenia glukozy. Wydaje się jednak, że wahania stężeń glukozy również mogą mieć tu znaczącą rolę. Opublikowano wiele prac badających znaczenie godzinnych i międzydniowych wahań glukozy.

Autorzy Hirakawa Y., Arima H., Zoungas S. w doniesieniu: „Impact of visit-to-visit glycemic variability on the risk of macrovascular and microvascular events and all-cause mortality in type 2 diabetes: The ADVANCE Trial”, które ukazało się również na łamach Diabetes Care, 2014, 37, 2359-2365 postanowili przebadać wpływ zmienności glikemii pomiędzy kolejnymi wizytami (VVV) oraz wpływ zmienności glikemii na czczo na ryzyko powikłań mikro- i makronaczyniowych u chorych na cukrzycę typu 2.

Obserwacją objęto kohortę z badania ADVANCE, które badało wpływ kontroli glikemii i ciśnienia tętniczego na ryzyko powikłań mikro- i makronaczyniowych. VVV u leczonych intensywnie określano stosując SD z 5 oznaczeń HbA1c i glukozy w 3 i 24 miesiącu po randomizacji.

Autorzy badanie przeprowadzili u 4399 osób cierpiących na cukrzycę typu 2 leczonych intensywnie przeciwcukrzycowo. Autorzy dowiedli, że wzrostowi VVV HbA1c towarzyszy wzrost ryzyka wystąpienia incydentów naczyniowych (p<0,01)oraz wzrost śmiertelności. Wraz ze wzrostem VVV HbA1c następuje również istotny wzrost ryzyka powikłań naczyniowych porównując najniższe i najwyższe wartości HbA1c (95% CI, 1,64, 1,05-2,15) oraz śmiertelności (95% CI, 3,31, 1,57-2,55). Autorzy wykazali również dodatnią zależność pomiędzy VVV glikemii na czczo, a ryzykiem wystąpienia powikłań naczyniowych (p<0,001, 2,70 (1,65-4,42). Zmienność HbA1c korelowała dodatnio ze wzrostem ryzyka wystąpienia powikłań naczyniowych (p=0,02 dla trendu). Natomiast wzrost zmienności glukozy korelował dodatnio ze wzrostem ryzyka wystąpienia powikłań mikro (p=0,005 dla trendu) i makronaczyniowych (p<0,001 dla trendu).

Na podstawie powyższych analiz autorzy doszli do wniosku, że małym wahaniom glikemii na czczo towarzyszy redukcja powikłań naczyniowych i redukcja śmiertelności.

prof. dr hab. n. med. Władysław Grzeszczak