Diabetologia, lipiec 2014

W lipcu na szczególną uwagę zasługują następujące doniesienia:

1 Ostoft S.H., Bagger J.I., Hansen T. i wsp.: „Glucose lowering effects and low risk of hypoglycemia in patients with maturity-onset diabetes of the young when treated with a GLP-1 receptor agonist: a double blind, randomized, crossover trial”, Diabetes Care, 2014, 37, 1797-1805.

2. Jenkins D.J.A., Kendall C.W.c., Vuksan V. i wsp.: „Effect of lowering the glycemic load with canola oil on glycemic control and cardiovascular risk factors: a randomized controlled trial”, Diabetes Care, 2014, 37, 1806-1814.

3. Rosenstock J., Jelaska A., Frappin G. i wsp.: „Improved glucose cdontrol with weight loss, lower insulin doses, and no increased hypoglycemia with empagliflozin added to titrated multiple daily injections of insulin in obese inadequately controlled type 2 diabetes”, Diabetes Care, 2014, 37, 1815-1823.

4. Van Nielen M., Feskens E.J.M., Mensink M. i wsp.: „Dietary protein intake and incidence of type 2 diabetes in Europe: The EPIC-InterAct Case-Cohort Study”, Diabetes Care, 2014, 37, 1854-1862.

5. Mamtani R., Pfanzelter N., Haynes K.: „Incidence of bladder cancer in patients with type 2 diabetes treated with metformin or sulfonylureas”, Diabetes Care, 2014, 37, 1910-1917.

6. Fouqueray P., Pirags V., Diamant M.: „The efficacy and safety of imeglimin as add-on therapy in patients with type 2 diabetes inadequately controlled with sitagliptin monotherapy”, Diabetes Care, 2014, 37, 1924-1930.

7. DePaoli A.M., Higgins L.S., Henry R.R. i wsp.: „Can a selective PPARγ modulator improve glycemic control in patients with type 2 diabetes with fewer side effects compared with pioglitazone?”, Diabetes Care, 2014, 37, 1918-1923.

8. Kim S.H., Liu A., Ariel D. i wsp.: „Effect of salsalate on insulin action, secretion, and clearance in nondiabetic, insulin-resistant individuals: a randomized, placebo-controlled study”, Diabetes Care 2014, 37, 1944-1950.

9. Bellary S., Faint J.M., Assi L.K> i wsp.: „Elevated serum free light chains predict cardiovascular events in type 2 diabetes”, Diabetes Care 2014, 37, 2028-2030.

Ad. 1. Cukrzyca typu MODY występuje u 1-2% wszystkich chorych na cukrzycę. Cukrzyca tego typu jest dziedziczoną monogenicznie formą cukrzycy. Nie jest cukrzycą, w której wyjściowo niezbędne jest leczenie insuliną. Często rozpoznawana jest w młodym wieku. Jest genetycznie heterogenna. Do jej rozwoju prowadzą mutacje 8 lub większej ilości genów. Najczęściej mutacja ta dotyczy jądrowego czynnika wątrobowego 1 α (cukrzyca HNF1α lub MODY3). Cukrzyca ta charakteryzuje się szybką progresją z zaburzonej tolerancji glukozy do jawnej cukrzycy na skutek postępującej utraty komórek beta. Cukrzyca tego typu rozwija się często wraz z objawami hiperglikemii takimi jak: poliuria  czy polidypsja. Chorzy dotknięci tą formą cukrzycy mają takie samo ryzyko rozwoju powikłań dotyczących dużych i małych naczyń jak osoby chore na cukrzycę typu 2. Dobre wyrównanie glikemii odgrywa zatem kluczową rolę w zapobieganiu rozwojowi tychże powikłań. Defekt w budowie HNF1α powoduje zmniejszenie syntezy ATP w komórkach beta i poprzez to prowadzi do zmniejszenia syntezy insuliny. Stosowanie pochodnych sulfonylomocznika jest w pewnym sensie bypassem dającym szanse na zwiększenie tejże syntezy. Niestety przy tego typu postępowaniu zwiększa się ryzyko wystąpienia hipoglikemii.

Autorzy Ostoft S.H., Bagger J.I., Hansen T. i wsp. w pracy pt.: „Glucose lowering effects and low risk of hypoglycemia in patients with maturity-onset diabetes of the young when treated with a GLP-1 receptor agonist: a double blind, randomized, crossover trial”, która ukazała się  Diabetes Care, 2014, 37, 1797-1805 badali czy stosowanie agonistów GLP-1 u chorych na cukrzycę typu MODY przynosi pożądany efekt.

Badaniem objęto 16 chorych ze średnią glikemią na czczo 9,9 mmol/l i HbA1c 6,4%. Badani byli leczeni przez 6 tygodni liraglutydem lub placebo, bądź pochodną sulfonylomocznika (glimepiryd) lub placebo. Badanie było randomizowane, i podwójnie ślepe.

Autorzy wykazali obniżenie glikemii na czczo o 1,6 ± 0,5 mmol/l u leczonych liraglutydem i o 2,8 ± 0,7 mmol/l u leczonych glimepirydem. Zmniejszenie pola pod krzywą poposiłkowej glikemii było podobne w badanych grupach.

Na podstawie swoich badań autorzy doszli do wniosku, iż zarówno liraglatyd jak i glimepiryd obniżają glikemię na czczo oraz glikemię poposiłkową u chorych na cukrzycę HNF1α. Stosowanie glimepirydu daje lepszy efekt metaboliczny jednakże wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia hipoglikemii.

Ad. 2. W leczeniu farmakologicznym cukrzycy zwraca się coraz większą uwagę na to, aby nowe leki nie zwiększały ryzyka wystąpienia powikłań sercowo-naczyniowych. Z jednej strony leczenie dietetyczne, które jest bardzo słabo efektywne jeżeli chodzi o wyrównanie cukrzycy zmniejsza jednak istotnie ryzyko wystąpienia powikłań sercowo-naczyniowych. Dieta o niskim indeksie glikemicznym powoduje zmniejszenie ryzyka rozwoju cukrzycy, jak i jej powikłań, szczególnie sercowo-naczyniowych. Mononienasycone  kwasy tłuszczowe jak i kwasy tłuszczowe n – 3 o krótkim łańcuchu (kwas α-linolenowy) zmniejszają ryzyko wystąpienia  powikłań sercowo-naczyniowych). Stosowanie jednonienasyconych kwasów tłuszczowych jak również kwasu α-linolenowego obniża w diecie ładunek glikemiczny. Wzrost zawartości w diecie olei roślinnych prowadzi do obniżenia poposiłkowej glikemii poprzez zmniejszenie spożycia węglowodanów  jak również zwiększenie opróżniania żołądkowego. Dłuższe stosowanie takiej diety prowadzi do poprawy wyrównania zaburzeń lipidowych.

Autorzy Jenkins D.J.A., Kendall C.W.c., Vuksan V. i wsp. w pracy pt.: „Effect of lowering the glycemic load with canola oil on glycemic control and cardiovascular risk factors: a randomized controlled trial” opublikowanej w Diabetes Care, 2014, 37, 1806-1814 analizowali, czy stosowanie kwasu α-linolenowego i jednonienasyconych kwasów tłuszczowych oraz diet o niskim indeksie glikemicznym wpływa na wyrównanie glikemii i na ryzyko wystąpienia powikłań sercowo-naczyniowych u chorych na cukrzycę typu 2.

Autorzy przeprowadzili randomizowane, równoległe badanie trwające 3 miesiące u 141 chorych z typem 2 cukrzycy z HbA1c pomiędzy 6,5 a 8,5% leczonych doustnymi lekami przciwcukrzycowymi. Chorzy w leczeniu otrzymywali dietę o niskim indeksie glikemicznym oraz kwas α-linolenowy i jednonienasycone kwasy tłuszczowe zawarte w oleju rzepakowym (31g oleju rzepakowego na 2000 kcal) lub dietę z pieczywem pszennym pełnoziarnistym (grupa kontrolna). Najważniejsze wyniki prezentuję w poniższej tabeli.

Grupa badana Grupa kontrolna Znamienność statystyczna
Zmiana HbA1c – 0,47%, 95% CI- 0,54% do – 0,40% – 0,31%, 95% CI- 0,38% do – 0,25% p = 0,002

Efekt kliniczny był lepszy u chorych z wysokim ciśnieniem tętniczym. Autorzy wykazali również, że ryzyko sercowo-naczyniowe jest mniejsze w grupie badanych. Reasumując, u chorych na cukrzycę typu 2 dieta o niskim ładunku glikemicznym oraz stosowanie oleju rzepakowego poprawia wyrównanie glikemii, w szczególności u chorych z wysokim ciśnieniem tętniczym.

Ad. 3. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne rekomenduje u chorych na cukrzycę typu 2 źle wyrównanych metabolicznie rozpoczynanie insulinoterapii od zastosowania insuliny bazalnej w połączeniu z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi. Rozpoczęcie leczenia insulina jest zwykle bardzo opóźnione z uwagi na fakt, iż chorzy obawiają się wystąpienia incydentów hipoglikemii oraz przyrostu masy ciała. Około 40-50% osób po 24 tygodniach leczenia insuliną bazalną oraz doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi nie uzyskuje satysfakcjonującego wyrównania metabolicznego. Kolejnym krokiem w leczeniu jest wówczas dołączenie insuliny do posiłków lub wprowadzenie wielokrotnych wstrzyknięć insuliny. Wielokrotnie jednak takie postępowanie również nie zapewnia dobrego wyrównania glikemii.

Autorzy Rosenstock J., Jelaska A., Frappin G. i wsp. w doniesieniu: „Improved glucose cdontrol with weight loss, lower insulin doses, and no increased hypoglycemia with empagliflozin added to titrated multiple daily injections of insulin in obese inadequately controlled type 2 diabetes” (Diabetes Care, 2014, 37, 1815-1823) za cel postawili sobie ocenę efektywności i bezpieczeństwa u chorych na cukrzycę typu 2 leczonych insuliną w wielokrotnych wstrzyknięciach, u których w leczeniu dodano blokerkotransportera sodowo-glukozowego 2 – empagliflozynę.

Autorzy do badania włączyli 563 chorych na cukrzycę typu 2 leczonych wielokrotnymi wstrzyknięciami insuliny oraz metforminą. Badanych podzielono na 3 grupy: grupa 1 – leczeni dodatkowo 10mg empagliflozyny, grupa 2 – leczeni dodatkowo 25mg empagliflozyny oraz grupa 3 – placebo i obserwowano ich przez okres 1 roku.

Pierwszorzędnym punktem końcowym było określenie zmiany HbA1c po 18 tygodniach, zaś drugorzędnym punktem końcowym było określenie HbA1c po 52 tygodniach leczenia.

Najważniejsze wyniki prezentuje poniższa tabela.

Grupa 1

Grupa 2

Grupa 3

Znamienność statystyczna

Zmiana HbA1c po 18 tygodniach

– 0,94±0,05%

– 1,02±0,05%

– 0,50±0,05%

p<0,001

Zmiana HbA1c po 52 tygodniach

– 1,18±0,08%

– 1,27±0,08%

– 0,81±0,08%

p<0,001

Końcowa wartość HbA1c

7,2%

7,1%

7,5%

p<0,01

U chorych, u których stosowano empagliflozynę zmniejszyło się zapotrzebowanie na insulinę o 9 – 11 jednostek. Jednocześnie chorzy ci stracili na wadze 2,4 – 2,5 kg.

Autorzy wnioskują, że u otyłych, źle wyrównanych metabolicznie chorych na cukrzycę typu 2 leczonych wielokrotnymi wstrzyknięciami insuliny i metforminą empagliflozyna dodana do terapii poprawia wyrównanie metaboliczne cukrzycy oraz doprowadza do redukcji masy ciała bez zwiększonego ryzyka wystąpienia hipoglikemii i przy zmniejszonej dawce insuliny.

Ad. 4. Duża podaż białka w diecie ma korzystny wpływ na utratę masy ciała. Zwiększając dowóz białka dwukrotnie przez okres 12 tygodni możemy spodziewać się zmniejszenia spożycia pokarmów oraz redukcji masy ciała o > 6%. Można więc sądzić, że w leczeniu i zapobieganiu otyłości może to mieć istotne znaczenie.

Jednak, jak wynika z badań obserwacyjnych, zwiększenie spożycia białka w diecie doprowadza również do wzrostu ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 2. Wynika z tego, że efekt zwiększonego spożycia białka w diecie na wydzielanie insuliny oraz na kontrolę glikemii nie jest długotrwały. Potwierdzono to w licznych badaniach, w których niestety grupy badane były stosunkowo nieliczne.

Autorzy Van Nielen M., Feskens E.J.M., Mensink M. i wsp. w pracy pt.: „Dietary protein intake and incidence of type 2 diabetes in Europe: The EPIC-InterAct Case-Cohort Study” (Diabetes Care, 2014, 37, 1854-1862) zbadali jaki jest wpływ spożycia białka, białka zwierzęcego czy też białka roślinnego, w diecie na zapadalność na cukrzycę typu 2 w dużej kohorcie badanych.

Autorzy przeprowadzili prospektywne badanie European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition (EPIC) – InterAct Case Control Study, w którym stwierdzili 12.403 przypadki zachorowania na cukrzycę typu 2.

Wyniki badań prezentuje tabela.

HR

Znamienność statystyczna

Spożycie białka w diecie (na każde 10g)

1,06, 95% CI  1,02-1,09

p<0,001 dla trendu

Spożycie białka zwierzęcego w diecie (na każde 10g)

1,05, 95% CI  1,02-1,08

p<0,001 dla trendu

Spożycie białka roślinnego w diecie (na każde 10g)

1,064 95% CI  0,93-1,16

NS

Co ciekawe, u kobiet z BMI > 30 ryzyko rozwoju cukrzycy było znacznie większe (HR=1,19, 95% CI  1,09-1,32). Podobnej zależności nie stwierdzono u mężczyzn.

Autorzy wnioskują, że zwiększone spożycie białka w diecie oraz białka zwierzęcego nawet w umiarkowanych ilościach zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2. Z pewnością, należy ten fakt uwzględnić w zaleceniach udzielanych chorym.

Ad. 5. Metformina jest lekiem pierwszego rzutu w leczeniu cukrzycy typu 2. Obniża ona poziom glukozy poprzez aktywację AMPK. Z kolei aktywacja AMPK prowadzi do redukcji mTOR, co powoduje zahamowanie wzrostu i proliferacji komórek rakowych.

Rak pęcherza moczowego wydaje się być typem raka, w którym zastosowanie metforminy jest odpowiednie. U chorych z tego typu rakiem wykazano bowiem wzrost aktywności mTOR.

W wielu przeprowadzonych dotychczas badaniach wykazano, że u chorych na cukrzycę leczonych metforminą maleje ryzyko zachorowania na raka piersi, wątroby, płuc, trzustki i prostaty. Wykazano również, iż ryzyko to maleje o około 30% w stosunku do stosujących inne leki (RR 0,69, 95% CI  0,61-0,79). Jeśli natomiast chodzi o raka pęcherza moczowego, to ilość badań na ten temat jest niewielka. Rak pęcherza moczowego u chorych z typem 2 cukrzycy jest znacznie częstszy aniżeli u osób bez cukrzycy, stąd trudniej znaleźć odpowiedź na pytanie jaki wpływ na niego ma metformina. Mimo temu zagadnieniu swoją pracę „Incidence of bladder cancer in patients with type 2 diabetes treated with metformin or sulfonylureas”(Diabetes Care, 2014, 37, 1910-1917) poświęcili Mamtani R., Pfanzelter N., Haynes K.. Badali oni, czy stosowanie metforminy w porównaniu do pochodnych sulfonylomocznika zmniejsza ryzyko rozwoju raka pęcherza moczowego.

Po przeprowadzeniu selekcji do badania kohortowego włączono dane 71472 chorych na cukrzycę typu 2 leczonych metforminą i 16128 chorych na cukrzycę typu 2 leczonych pochodną sulfonylomocznika. W trakcie obserwacji autorzy wykazali wśród leczonych metforminą 196 przypadków raka pęcherza, zaś wśród leczonych pochodną sulfonylomocznika 66 przypadków. U leczonych metforminą nie dochodziło do znamiennego statystycznie obniżenia ryzyka rozwoju raka pęcherza moczowego (HR=0,81, 95% CI  0,60-1,19). Nie było również różnić pomiędzy kobietami i mężczyznami. Autorzy nie wykazali również takiej zależności po uwzględnieniu czasu trwania cukrzycy.

Podsumowując swoje badania autorzy doszli do wniosku, iż stosowaniu metforminy u chorych na cukrzycę typu 2 nie towarzyszy zmniejszenie ryzyka rozwoju raka pęcherza moczowego.

Ad.6.Obecnie w leczeniu chorych na cukrzycę typu 2 stosowane są liczne grupy leków. Progresywny przebieg choroby powoduje, że chorzy są leczeni coraz bardziej złożonymi terapiami lekowymi w celu uzyskania wartości docelowych HbA1c. Stąd leczenie cukrzycy typu 2 okazuje się dużym wyzwaniem.

W chwili obecnej na rynku pojawił się nowy lek przeciwcukrzycowy o nazwie imeglimina. Należy on do klasy leków: gliminy. W badaniach przedklinicznych wykazano, że imeglimina hamuje wątrobowa produkcję glukozy, zwiększa pobór glukozy przez mięśnie i poprawia wydzielanie insuliny w odpowiedzi na glukozę.

Imeglimina jest efektywna w monoterapii wywołując jednocześnie niewiele objawów ubocznych. Badania przedkliniczne dowiodły również, że wpływa ona zarówno na mięśnie, tkankę tłuszczową zmniejszając insulinooporność, jak również na komórki beta zwiększając wydzielanie insuliny. Efekt działania imegliminy był również obserwowany po dodaniu jej do metforminy i do pochodnych DPP-4. Wykazano także efektywność jej stosowania w grupie osób nieskutecznie leczonych metforminą.

Autorzy Fouqueray P., Pirags V., Diamant M. w pracy pt. „The efficacy and safety of imeglimin as add-on therapy in patients with type 2 diabetes inadequately controlled with sitagliptin monotherapy” opublikowanej w Diabetes Care, 2014, 37, 1924-1930 usiłowali odpowiedzieć na pytanie, jaka jest efektywność i tolerancja imegliminy u chorych na cukrzycę typu 2 nieskutecznie leczonych sitagliptyną.

Autorzy przeprowadzili wieloośrodkowe, randomizowane, podwójnie ślepe, kontrolowane placebo badanie porównujące imegliminę w dawce 2×1500 mg/dobę dołączoną do terapii sitagliptyną  (100mg/dobę) przez 12 tygodni u 170 chorych z cukrzycą typu 2, nieskutecznie leczonych sitagliptyną (HbA1c > 7,5%).

Najważniejsze wyniki badań prezentuje tabela.

Wyjściowo

Po 12 tygodniach terapii imegliminą + sitagliptyną

Wyjściowe

Po 12 tygodniach terapii sitagliptyną + placebo

Znamienność statystyczna

HbA1c

8,47

7,83

8,53

8,61

<0,001

Glikemia na czczo

10,53

9,74

10,91

10,69

0,014

Insulinemia

9,31

8,95

12,5

10,58

NS

C-peptyd

3,48

3,58

3,32

3,47

NS

HOMA-IR

5,14

4,46

5,22

5,52

NS

Autorzy wnioskują, że imeglimina jest efektywnym lekiem dodanym do terapii sitagliptyną u chorych na cukrzycę typu 2 źle wyrównanych metabolicznie.

Ad.7. Insulinooporność to ważny czynnik biorący udział w patogenezie cukrzycy typu 2. Agoniści PPARγ poprawiają insulinowrażliwość, obniżają glikemię, poprawiają czynność śródbłonka oraz obniżają stężenie markerów stanu zapalnego. Niestety po zastosowaniu tych leków obserwuje się objawy uboczne takie jak: retencja płynów, zastoinowa niewydolność serca, przyrost masy ciała i zmniejszenie gęstości kostnej.

INT 131 jest selektywnym modulatorem PPARγ (SPPARM). Chemicznie jest on inaczej zbudowany niż TZD i reprezentuje grupę nie-TZD PPARγ ligand. Zmniejsza on insulinooporność, oraz obniża stężenie glukozy nie powodując jednocześnie objawów ubocznych, co wykazano w badaniach na zwierzętach. Po zastosowaniu tego leku nie obserwuje się wzrostu masy ciała, obrzęków oraz przerostu lewej komory serca.

Autorzy DePaoli A.M., Higgins L.S., Henry R.R. i wsp. w doniesieniu: „Can a selective PPARγ modulator improve glycemic control in patients with type 2 diabetes with fewer side effects compared with pioglitazone?”(Diabetes Care, 2014, 37, 1918-1923) porównali działąnie INT131 z działaniem pioglitazonu u chorych z typem 2 cukrzycy.

Badanie trwało 24 tygodnie. Było randomizowane, podwójnie ślepe, kontrolowane placebo i został o przeprowadzone na 367 chorych z typem 2 cukrzycy. W terapii stosowano  0,5-3,0 mg INT 131 lub  pioglitazon w dawce 45mg. Chorzy na cukrzycę typu 2 byli leczeni pochodną sulfonylomocznika lub pochodną sulfonylomocznika z metforminą.

Pierwszorzędnym punktem końcowym było określenie zmian HbA1c zaś drugorzędnym była obecność obrzęków podudzi.

Najciekawsze wyniki badań.

Placebo

INT 131

Pioglitazon 45mg

0,5

1

2

3

HbA1c

– 0,18

– 0,33

– 0,77

– 1,10

– 1,07

– 0,94

Glikemia na czczo

3,57

– 3,56

– 17,10

– 36,7

– 26,55

– 34,37

Insulinemia na czczo

– 1,99

– 0,40

– 1,06

– 2,24

0,74

– 4,19

Adiponektyna

0,88

0,59

-1,30

3,32

3,89

3,00

Masa ciała

– 0,26

1,56

1,18

3,27

3,91

3,57

Autorzy uznali, iż INT 131 w podobny sposób jak pioglitazon redukuje HbA1c, jednak w mniejszym stopniu wywołuje obrzęki oraz wzrost masy ciała.

Ad. 8. Fakt, iż salicylaty poprawiają wyrównanie glikemii u chorych z cukrzycą typu 2 znany jest od lat. Prawdopodobnie poprzez zmniejszenie stanu zapalnego wpływają one na obniżenie insulinooporności. Mechanizm ten jednakże nie do końca został wyjaśniony. W niektórych obserwacjach stwierdzono, iż salicylaty zwiększają insulinowrażliwość, w innych zaś, że pogarszają działanie insuliny.

W związku z powyższymi wątpliwościami autorzy Kim S.H., Liu A., Ariel D. i wsp. w pracy: „Effect of salsalate on insulin action, secretion, and clearance in nondiabetic, insulin-resistant individuals: a randomized, placebo-controlled study” (Diabetes Care 2014, 37, 1944-1950)  postanowili wyjaśnić, jaki jest wpływ salicylatów na wydzielanie, działanie oraz klirensu insuliny u osób z insulinoopornością bez cukrzycy.

Autorzy przeprowadzili randomizowane (2 do 1), pojedynczo ślepe, kontrolowane placebo badanie oparte o stosowanie salicylatu w dawce 3,5g na dobę przez okres 4 tygodni u osób z insulinoopornością bez cukrzycy.  Do badania zakwalifikowano 27 osób leczonych salicylatem i 14 osób leczonych placebo. U badanych wykonano doustny test obciążenia glukozą, test hamowania uwalniania insuliny oraz określili wydzielanie i klirensu insuliny przed i po zakończeniu badania.

Najważniejsze wyniki badań prezentuje tabela.

Salicylat n = 27

Placebo n = 14

wyjściowo

po 4 tyg.

% zmiany

p

wyjściowo

po 4 tyg.

% zmiany

p

Glikemia na czczo

6,0

5,6

-7

<0,001

5,5

5,8

1

0,005

Pole pod krzywą glukozy

24

23

-1

NS

26

24

-9

0,03

Pole pod krzywą insuliny

1,73

2,596

36

0,001

2,096

2,457

16

NS

Insulinooporność

12,3

11,9

-3

NS

11,1

11,3

2

NS

MCR-1

0,91

0,67

-23

<0,001

0,79

0,86

3

<0,001

Na podstawie przeprowadzonych badań autorzy doszli do wniosku, że stosowanie salicylatów nie acetylowanych u osób z insulinoopornością bez cukrzycy powoduje poprawę glikemii na czczo. Leczenie to nie obniża jednak glikemii poposiłkowej oraz stężenia triglicerydów. Przyczyną obniżenia glikemii na czczo, według autorów, jest obniżenie klirensu insuliny, bez wywoływania zmian w wydzielaniu i działaniu insuliny.

Ad. 9. Dotychczas nie poznano wszystkich czynników mających  udział w patogenezie powikłań sercowo-naczyniowych u osób z cukrzycą typu 2. Zaledwie w jednym badaniu opisano dodatnią korelację pomiędzy podwyższonym poziomem poliklonalnych krótkołańcuchowych immunoglobulin  (cFLC, FLCκ + FLCλ) a wzrostem ryzyka śmiertelności.

Autorzy Bellary S., Faint J.M., Assi L.K> i wsp. w doniesieniu: „Elevated serum free light chains predict cardiovascular events in type 2 diabetes” opublikowanym na łamach Diabetes Care 2014, 37, 2028-2030 badali powiązania pomiędzy stężeniem cFLC, a ryzykiem rozwoju powikłań sercowo-naczyniowych u chorych na cukrzycę typu 2.

Autorzy do badania włączyli 352 chorych z typem 2 cukrzycy i określili u nich cFLC, hsCRP oraz inne podstawowe parametry biochemiczne. Chorzy obserwowani byli przez 2 lata.

Podwyższony poziom cFLC stwierdzono u 29 z 352 chorych (8%), u których w ciągu ostatnich dwóch lat występowały incydenty sercowo-naczyniowe. W wieloczynnikowej analizie autorzy wykazali, że wartość stężenia cFLC na poziomie > 57,2 mg/l powoduje trzykrotny wzrost ryzyka wystąpienia powikłań sercowo-naczyniowych (OR=3,3, 95% CI  1,3-8,2, p=0,012).

Autorzy sugerują, że cFLC jest nowym markerem powikłań sercowo-naczyniowych u chorych z cukrzycą typu 2.

prof. dr hab. n. med. Władysław Grzeszczak